EMAIL US AT info@rehab-cyprus.com
CALL US NOW +357 96 53 18 14 & +357 96 53 18 13
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εξαρτήσεις – Εθισμοί

Ο αλκοολισμός είναι μια χρόνια και εξελικτική ασθένεια, η οποία σχετίζεται με προβλήματα ελέγχου της κατανάλωσης αλκοόλ και με αδυναμία διακοπής της χρήσης του, ακόμη και όταν υπάρχουν σοβαρές επιπτώσεις. Παρατηρείται ψυχική αλλά και σωματική εξάρτηση καθώς σταδιακά απαιτείται όλο και μεγαλύτερη ποσότητα για την επίτευξη του «επιθυμητού» αποτελέσματος. Η μεγαλύτερη διαφορά της εξάρτησης από αλκοόλ και της εξάρτησης από ναρκωτικά είναι ότι τα προβλήματα με το αλκοόλ γίνονται δυσκολότερα αντιληπτά, διότι η κατανάλωση του οινοπνεύματος -σε φυσιολογικά πλαίσια- είναι κοινωνικά αποδεκτή με αποτέλεσμα να μην είναι τόσο κατακριτέα από την κοινωνία. Κάποιες από τις αιτίες που οι άνθρωποι πειραματίζονται με το αλκοόλ είναι γιατί αισθάνονται ότι μειώνει την ένταση και το άγχος, αυξάνει τα υποκειμενικά συναισθήματα δύναμης, μειώνει τον ψυχολογικό πόνο, τους βοηθά να αντιμετωπίσουν τις καθημερινές πιέσεις της ζωής και να χαλαρώσουν. Επίσης πολλοί πίνουν για λόγους κοινωνικότητας, διασκέδασης, επειδή τους αρέσει η γεύση και το αίσθημα της μέθης, ενώ υπάρχει και ποσοστό ανθρώπων που πίνουν απλά επειδή το κάνουν όλοι.

Οι συνέπειες της κατάχρησης αλκοόλ είναι καταστροφικές τόσο για το ίδιο το άτομο όσο και για το περιβάλλον του. Εκτός από τον κοινωνικό στιγματισμό, δημιουργούνται αναπόφευκτα προβλήματα στη δουλειά ή το σχολείο, έντονες διαφωνίες με τα άτομα του στενού περιβάλλοντος καθώς και βίαιες επιθέσεις και εγκληματικότητα λόγω της μειωμένης αντίληψης του ατόμου. Ακόμη, υψίστης σημασίας είναι ότι ο αλκοολισμός προκαλεί πολύ σοβαρές ασθένειες για την υγεία όπως κίρρωση του ήπατος και πεπτικό έλκος. Επίσης, το αλκοόλ συνδέεται σε μεγάλο βαθμό έμμεσα με τον θάνατο για παράδειγμα μέσω τροχαίων και εργατικών ατυχημάτων κατόπιν κατανάλωσης -έστω και μικρής- ποσότητας αλκοόλ. Παρ’όλα αυτά, μην απογοητεύεστε, υπάρχει λύση.Το πιο σημαντικό είναι η συνειδητή απόφαση του ίδιου να σταματήσει να πίνει, αφού φυσικά έχει παραδεχθεί το πρόβλημα. Από εκείνο το σημείο και έπειτα, αν το άτομο το αποφασίσει και το θέλει τότε μπορεί να αλλάξει και να απαλλαγεί από την εξάρτησή του.

Τα ναρκωτικά είναι ουσίες, χημικές ή φυσικές, που επιδρούν στο κεντρικό νευρικό σύστημα και προκαλούν εθισμό. Ορισμένες από τις αιτίες που κάποιοι άνθρωποι δοκιμάζουν ναρκωτικά είναι ο πειραματισμός, το παιχνίδι, η αποφυγή του πόνου και η διαχείριση άβολων συναισθημάτων, το κυνήγι ψεύτικης ευφορίας ή απλά για να ενισχύσουν την αίσθηση του «ανήκειν» μέσω της ένταξης τους σε μια ομάδα. Πολλά από τα άτομα που πειραματίζονται με τις ουσίες, εξελίσσονται σε ναρκομανείς που αιχμαλωτίζονται από την εξάρτηση τους. Καθώς η χρήση γίνεται αυτοσκοπός, οι χρήστες ζουν για να πίνουν και πίνουν για να ζουν με αποτέλεσμα να αρρωσταίνουν σε σωματικό, ψυχικό και πνευματικό επίπεδο.

Οι συνέπειες της χρήσης τους είναι πολλές και ποικίλες κάνοντας την εμφάνισή τους πρωταρχικά στην σωματική και ψυχική τους υγεία. Ακόμη, η χρήση επηρεάζει και άλλους τομείς της ζωής τους όπως την επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή, και δυστυχώς, σε μεγάλο βαθμό και την οικογένεια τους. Δεν είναι καθόλου σπάνιο, η εξέλιξη αυτής της ασθένειας να τους οδηγήσει σε οικονομική εξαθλίωση, σε βίαιες συμπεριφορές και εγκληματικές τάσεις, φυλάκιση, ατυχήματα, ψυχιατρεία ή ακόμα και σε θάνατο ή αυτοκτονία. Η τραγική ειρωνεία είναι ότι, ενώ το κίνητρο των χρηστών είναι η αποφυγή και η επικάλυψη του πόνου, σταδιακά δημιουργούν μεγαλύτερο πόνο, αυτο-καταστρέφοντας την ζωή τους. Μαζί τους όμως υποφέρουν και οι άνθρωποι γύρω τους και ιδιαίτερα αυτοί που τους νοιάζονται και τους αγαπούν.

Ο εθισμός στον τζόγο ή αλλιώς η παθολογική ενασχόληση με τα τυχερά παίγνια, είναι η ανεξέλεγκτη, καταναγκαστική και παρορμητική επιθυμία ενός ατόμου να συνεχίσει να «ποντάρει» σε κάθε είδους τυχερά παιχνίδια, παρά τις επιπτώσεις που επιφέρει ο εθισμός αυτός σε όλους τους τομείς της ζωής του και κυρίως στις οικογενειακές, κοινωνικές σχέσεις, στην οικονομική κατάσταση, στην προσωπική ζωή και στη φυσική ή/και ψυχική του υγεία. Ο εθισμός στον τζόγο αποτελεί μια από τις εξαρτήσεις σε συμπεριφορές, όπως λ.χ. είναι ο εθισμός στο διαδίκτυο και στην συνεχόμενη αγορά προϊόντων. Χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτών των συμπεριφορών είναι ότι δεν μεσολαβεί η πρόσληψη κάποιας ουσίας καθώς το «ευφορικό» που αναζητά ο εξαρτημένος, προέρχεται από ουσίες που παράγει το ίδιο το σώμα και ο εγκέφαλός του. Ο αριθμός των τυχερών παιχνιδιών που αυξάνεται συνεχώς, η ολοένα και πιο έντονη προβολή τους, η συντόμευση του χρόνου ανάμεσα στο ποντάρισμα και στην ανακοίνωση αποτελεσμάτων, δημιουργεί μια αίσθηση πως βρισκόμαστε όλο και πιο κοντά στην επιτυχία. Το γεγονός αυτό, έχει επηρεάσει και τη στάση της κοινωνίας απέναντι στον τζόγο σύμφωνα με την οποία είναι σε μεγάλο βαθμό αποδεκτό να «τζογάρει» κάποιος.

Ορισμένα βασικά συμπτώματα του εθισμού στα τυχερά παιχνίδια είναι τα εξής: αλλεπάλληλα δάνεια, υπερφορτωμένες πιστωτικές κάρτες, ακάλυπτοι λογαριασμοί, πολύωρα ή αδικαιολόγητα διαστήματα απουσίας που οδηγούν σε ανεκπλήρωτες υποχρεώσεις στη δουλειά, στο σχολείο ή στο σπίτι, απομόνωση, δυσφορία και θυμός αν κάτι εμποδίσει τον τζόγο. Επίσης, το άτομο αισθάνεται την ανάγκη να είναι μυστικοπαθής σχετικά με το παίξιμό του (π.χ. λέει ψέματα για το ποσό που ποντάρει), νιώθει χαρά και ανακούφιση σε περίπτωση κέρδους και αντίστοιχα αισθάνεται τεράστια θλίψη και εκνευρισμό όταν χάνει.

Σε σχέση με τα αίτια, συνήθως τα άτομα αυτά έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και ο τζόγος τους προσφέρει μία αίσθηση υπεροχής, επάρκειας και κάλυψης του «συναισθηματικού κενού». Ακόμη, σημαντικό ρόλο παίζει η ευκολία πρόσβασης και η σημερινή στάση της κοινωνίας απέναντι στα τυχερά παιχνίδια. Είναι αρκετά σύνηθες να είναι και οι γονείς εθισμένοι στον τζόγο και έτσι η ύπαρξη ανάλογης ατμόσφαιρας στην οικογένεια να αποτελεί προβλεπτικό παράγοντα για τον εθισμό άλλων μελών της. Όσον αφορά την στάση της οικογένειας, οφείλει να μη διευκολύνει με κανέναν τρόπο τον εθισμένο να έχει πρόσβαση, τουλάχιστον, σε χρήματα που δεν του ανήκουν, να μην καλύπτει η οικογένεια τις εκκρεμότητες και τις συνέπειες που προκαλεί ο εθισμένος από τον τζόγο, καθώς και να θέτει συγκεκριμένους κανόνες και όρια. Η συμμετοχή των συγγενικών προσώπων στη θεραπεία για την απεξάρτηση κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική και θα ήταν καλό να απευθυνθούν σε ειδικούς ώστε να πάρουν συμβουλές για το πώς να διαχειρίζονται καταστάσεις σχετικές με τον τζόγο.

Ο εθισμός στο Διαδίκτυο είναι μια σχετικά νέα μορφή εξάρτησης η οποία καταγράφεται σε ένα παράρτημα του τελευταίου «διαγνωστικού και στατιστικού εγχειριδίου ψυχικών διαταραχών» (DSM-5, 2013) ως μια διαταραχή η οποία χρήζει περαιτέρω μελέτης, χωρίς ωστόσο να εντοπίζεται ως μια ανεξάρτητη κλινική διαταραχή. Είναι γεγονός ότι η χρήση των νέων τεχνολογιών στην καθημερινότητα μας, έχει κάνει την τεχνολογία αναπόσπαστο μέρος της ζωής μας. Συγκεκριμένα, η αλόγιστη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή, κυρίως από εφήβους, έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Ένα άτομο που είναι εθισμένο στο διαδίκτυο, συνήθως εμφανίζει τα εξής συμπτώματα: τάσεις απόσυρσης, εκρήξεις θυμού και επιθετικότητα, μειωμένη επίδοση στο σχολείο, αυπνία-όνειρα σχετικά με το διαδίκτυο και σε ακραίες περιπτώσεις διαταραχές πρόσληψης τροφής και παραμέληση της προσωπικής υγιεινής.

Σε σχέση με τα αίτια του συγκεκριμένου εθισμού, είναι ευρέως διαδεδομένο ότι το εξαρτημένο άτομο επωφελείται από την ανωνυμία που του προσφέρει το internet, υιοθετώντας ακόμη και παραπάνω από μία ταυτότητα, ανάλογα με την εκάστοτε διαδικτυακή εμπειρία. Ως αποτέλεσμα, δημιουργείται ένας «ιδανικός εαυτός», χωρίς περιορισμούς και συνέπειες. Όπως είναι λογικό, ο ρόλος των γονέων είναι πάρα πολύ σημαντικός τόσο για την πρόληψη, όσο και για την αντιμετώπιση του εθισμού των παιδιών τους από το διαδίκτυο. Αφού ενημερωθούν και μάθουν τι πραγματικά είναι το internet, θα ήταν καλό να έρθουν σε επαφή με ειδικούς για παροχή βοήθειας και συμβουλών σχετικά με την θέσπιση ορίων στα παιδιά τους ως προς την κατάλληλη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή γενικότερα και του διαδικτύου ειδικότερα.